Begrijpend lezen is een cruciale vaardigheid die niet alleen op school van belang is, maar ook in het dagelijks leven. Het stelt leerlingen vanaf groep 3 tot en met groep 8 in staat teksten goed te begrijpen, informatie te verwerken en deze in verschillende situaties toe te passen. In Nederland wordt deze vaardigheid vaak getest via de lvs-toetsen (leerling volgsystemen). Maar wat zijn deze toetsen precies, en waarom is het belangrijk om ervoor te oefenen?

Wat zijn lvs-toetsen?

Lvs-toetsen, zoals IEP, Dia en Leerling in Beeld, worden door scholen ingezet om de ontwikkeling van leerlingen te volgen. Het doel is om te zien hoe goed een leerling zich ontwikkelt op het gebied van lezen en begrijpen. De toetsen worden op verschillende momenten in de schooltijd afgenomen en helpen zowel leerlingen als leerkrachten inzicht te krijgen in de voortgang en leerbehoeften van de leerling. Het is belangrijk te beseffen dat deze toetsen een hulpmiddel zijn en geen definitief oordeel vellen over de capaciteiten van een leerling.

De vaardigheden van begrijpend lezen

Begrijpend lezen is een complex proces waarin verschilllende vaardigheden samenkomen. Ten eerste speelt een ruime woordenschat een belangrijke rol. Hoe groter de woordenschat, hoe beter een leerling in staat is om de betekenis van een tekst te begrijpen. Daarnaast moeten leerlingen in staat zijn om de belangrijkste informatie uit een tekst te halen en onbelangrijke details te negeren. Dit vraagt om niet alleen begrip, maar ook om beoordelingsvermogen. Het leestempo is eveneens van belang, aangezien leerlingen die te langzaam lezen vaak vastlopen in details en moeite hebben om de hoofdgedachte van de tekst te begrijpen. Ook het vermogen om inferenties te maken, oftewel onuitgesproken informatie uit de tekst af te leiden, is van groot belang. Tot slot speelt kritisch denken een essentiële rol: leerlingen moeten de inhoud van de tekst kunnen evalueren en, indien nodig, alternatieve interpretaties overwegen.

De lvs-toetsen en begrijpend lezen

Lvs-toetsen meten de verschilende aspekten van begrijpend lezen. De toetsen bevatten vaak verschillende soorten teksten, zoals verhalende teksten, informatieve teksten en soms grafieken of instructies. Na het lezen van de tekst krijgen leerlingen vragen die betrekking hebben op de inhoud. Dit kunnen feitelijke vragen zijn, zoals het identificeren van de hoofdpersoon in een verhaal, maar ook meer diepgaande vragen die peilen naar het begrip van de leerling en zijn vermogen om verbanden te leggen. Het doel is om niet alleen te testen of de leerling de tekst letterlijk begrijpt, maar ook of hij of zij de impliciete betekenis en de bredere context kan doorgronden.

Oefenen voor lvs-toetsen

Oefenen voor lvs-toetsen is van groot belang voor het verbeteren van de leesvaardigheid. Hoe meer leerlingen lezen, hoe beter ze worden in het begrijpen van teksten. Het lezen van boeken, artikelen en andere soorten teksten draagt niet alleen bij aan een grotere woordenschat, maar helpt ook om de leesvaardigheid in het algemeen te versterken. Daarnaast zijn er veel oefenboeken en online bronnnen die die specifiek gericht zijn op begrijpend lezen. Deze bevatten teksten met vragen die helpen om de leerling voor te bereiden op de toetsvragen die ze kunnen verwachten. Bij het oefenen is het belangrijk dat leerlingen niet alleen de antwoorden geven, maar ook begrijpen waarom bepaalde antwoorden juist zijn. Dit helpt hen om de onderliggende redeneerprocessen van begrijpend lezen te ontwikkelen.

Je kan ook oefenen voor de Leerling in Beeld en IEP doorstroomtoets. Bekijk ook ons vorige artikel over de doorstroomtoets. Lees meer over de doorstroomtoets en eindtoets op de website van meester Alex.

Het belang van kritisch denken

Begrijpend lezen gaat verder dan alleen het begrijpen van tekst. Het stimuleert ook kritisch denken. Door zelf vragen te stellen en verschillende interpretaties van een tekst te overwegen, leren leerlingen dieper na te denken. Dit versterkt niet alleen hun tekstbegrip, maar ontwikkelt ook hun analytische vaardigheden. Het bespreken van teksten met anderen kan bovendien helpen om nieuwe inzichten te verkrijgen en verschillende perspectieven te ontdekken.

Toepassing in het dagelijks leven

Begrijpend lezen is niet alleen van belang voor schoolprestaties, maar ook voor het dagelijks leven. Van het lezen van nieuwsberichten tot het begrijpen van een gebruiksaanwijzing of een contract, de leesvaardigheden die leerlingen ontwikkelen, zijn overal van toepassing. Het is dus niet alleen belangrijk om goed voorbereid te zijn voor lvs-toetsen, maar ook om begrijpend lezen te blijven oefenen en toe te passen in verschillende contexten.

Conclusie

Begrijpend lezen is een essentiële vaardigheid die leerlingen helpt om succesvol te zijn, zowel op school als in het dagelijks leven. Lvs-toetsen spelen een belangrijke rol in het monitoren van de voortgang en het identificeren van leerbehoeften van leerlingen. Door actief te oefenen, zowel in de klas als thuis, kunnen leerlingen hun leesvaardigheid verbeteren en zich beter voorbereiden op de toetsen én de uitdagingen van het dagelijks leven. Zo zijn ze goed voorbereid op de eindtoets of doorstroomtoets.

De Doorstroomtoets is de laatste toets die leerlingen maken in groep 8 van de basisschool. Deze toets fungeert als de eindtoets en is van groot belang omdat het een cruciaal weegmoment is in het basisonderwijs. Op basis van de uitslag van de Doorstroomtoets kan het eerder gegeven schooladvies, dat bepaalt naar welk niveau van het voortgezet onderwijs een leerling gaat, nog worden aangepast. In dit artikel vertellen we alles over de Doorstroomtoets van groep 8 en het bijbehorende schooladvies voor het vervolgonderwijs.

De Doorstroomtoets

De Doorstroomtoets speelt een essentiële rol bij het waarborgen van een goede aansluiting op het voortgezet onderwijs. De toets helpt te bepalen of het eerder afgegeven schooladvies passend is, rekening houdend met de resultaten van het Leerlingvolgsysteem (LVS). Deze toets biedt zowel leerkrachten als ouders de mogelijkheid om het schooladvies te heroverwegen. Leerkrachten kunnen hun advies bijstellen als er twijfels zijn over de prestaties van een leerling, terwijl ouders een beter resultaat kunnen gebruiken om een hoger schooladvies aan te vragen.

Vakken

De Doorstroomtoets richt zich voornamelijk op rekenen en taal, gezien het belang van deze vakken voor het voortgezet onderwijs. Bij rekenen moeten leerlingen aantonen dat ze de stof tot en met groep 8 beheersen, inclusief grote getallen, kommagetallen, breuken, procenten, verhoudingen, ruimtelijk inzicht, geldrekenen en wiskunde. Elk rekenkundig domein wordt beoordeeld om te bepalen hoe goed de leerlingen de stof beheersen.

Daarnaast is begrijpend lezen een belangrijk onderdeel van de toets. Leerlingen lezen teksten en beantwoorden vragen over de inhoud, signaalwoorden, de bedoeling van de tekst en het onderscheid tussen feiten en meningen. Ook spelling wordt getoetst, waarbij werkwoorden, niet-werkwoorden, interpunctie en grammatica aan bod komen.

Doorstroomtoets en Schooladvies

De Doorstroomtoets heeft een grote invloed op het schooladvies dat leerlingen in groep 8 ontvangen. Dit advies wordt opgesteld op basis van eerdere toetsen van het LVS, waaronder rekenen, begrijpend lezen en spelling. Een hogere score op de Doorstroomtoets kan leiden tot een aanpassing van het schooladvies naar een hoger niveau. Scholen zijn verplicht om dit te doen, tenzij er met de ouders overeenstemming is om het advies niet te verhogen. Als de uitslag van de Doorstroomtoets lager is dan het eerder afgegeven advies, hoeft het schooladvies niet te worden aangepast.

Doorstroomtoets Oefenen

Het oefenen voor de Doorstroomtoets kan zeer nuttig zijn, vooral omdat veel kinderen stress ervaren en niet altijd alle geleerde kennis paraat hebben. Voorbereiding kan helpen om leerlingen vertrouwd te maken met de stof en de vraagstellingen van de toets. Het gebruik van goed oefenmateriaal is hierbij essentieel. De beste oefenboeken simuleren de werkelijke toets en behandelen alle onderdelen, zodat kinderen bekend raken met de verschillende vraagtypes en de afwisseling tussen moeilijke en makkelijke vragen.

Voor meer informatie, bezoek de bron van dit artikel: Weer Samen naar School.

Begrijpend lezen, ook wel studerend lezen, is een vak op de lagere school dat voor veel kinderen toch nog lastig wordt gevonden.  Als opvoeder wil je vast en zeker voorkomen dat je kind een akelige achterstand in het leren oploopt en niet goed mee kan komen. Maar dan? Wat kun jij eraan doen om de vaardigheid van het begrijpend lezen van jouw kind te verbeteren en versterken? In dit artikel bespreken we met alle aandacht 8 tips die kunnen bijdragen om strategieën en vaardigheden bij tekstbegrip te verbeteren. Op deze manier hopen we je een beetje te helpen. Hopelijk lukt het je nu het beste uit de vaardigheden voor begrijpend lezen van je kind te halen. 

1 Bekijk het doel

Bestudeer met je kind een stuk tekst,  bijvoorbeeld een krantenartikel of een tijdschrift, een fragment uit een boek of een receptje. Laat je dochter of zoon de tekst eerst doornemen. Bekijk gezamenlijke foto’s bij de tekst. Vraag daarna wat je zoon of dochter denkt dat het onderwerp is en wat het doel van de tekst kan zijn. Het achterhalen van dit doel van de schrijver helpt zicht te krijgen op de inhoud van het fragment.

2 De tekst bespreken

Begrijpend lezen en is bij lange na niet enkel een geval van technisch lezen, maar vooral ook het gesprek aangaan. Bespreek altijd de tekst samen. Controleer het volgende: komt de verwachting van je kind uit en klopt het gevonden doel met wat je kind ervan had verwacht? Blijf erover praten!

3 Vul gaten in kennis op

Thema’s zijn vaak zeer wisselend. Je kunt dan niet aannemen of verwachten dat je kind alle kennis paraat heeft. Maar het missen van die kennis is wel lastig als je kind vragen over een tekst moet kunnen geven. Dus vul altijd missende kennis aan of laat je kind voorkennis opdoen met andere teksten. Begrijpend lezen is immers een doel, de teksten die je gebruikt slechts een middel.

4 Woordenschat

Als je dan toch bezig bent, koppel studerend lezen gelijk aan het aanleren van nieuwe woorden en sta vooral ook even stil bij de wijze om de betekenissen uit een tekst te halen. Immers kent een tekst vrijwel altijd nieuwe woorden voor leerlingen. En het zou toch zonde zijn om daar zomaar aan voorbij te gaan.

5 Laten lezen, doet lezen

Het mag duidelijk zijn: kinderen iets veel laten doen zorgt ervoor dat ze beter worden. Dat geldt absoluut ook zo bij begrijpend lezen! Kortom: laat je zoon of dochter dus zoveel mogelijk lezen. Wees daarin zelf het goede voorbeeld! 

6 Zorg voor een rijk aanbod

Maar wat maakt lezen zo leuk? Nou, dat zit hem vooral in het thema of onderwerp van de tekst die gelezen gaat worden. Vindt jouw kind zaken als sport, mode of computers plezierig? Zorg er dan voor dat er over deze unieke onderwerpen genoeg teksten zijn en werk dat verder uit. Je zal merken dat een kind dat plezier en lol heeft in de teksten die hij of zij lezen moet, sneller een ander boek zal pakken.

7 Tekstsoorten

Er zijn diverse teksten en het is van het grootste belang je dochter of zoon daarmee in aanraking te laten komen, want een recept of handleiding is natuurlijk heel iets anders dan een opiniestuk. En verhalende proza of een gedicht kun je niet een op een vergelijken met een informatief of wetenschappelijk artikel. Om die reden moet je zien te variëren in de teksten die je je kind laat lezen.

8 Oefenen met oefenboeken

Lukt het zelf niet? Dan zijn er gelukkig oefenboeken  op de markt voor begrijpend lezen. Ideaal geschikt voor ouders die er wat moeite mee hebben om hun kind de juiste teksten voor te schotelen. Een goed oefenboek past goed bij de lesstof van de school.